Ders Notları

EDEBİ AKIMLAR /2

Bir önceki yazıda ‘edebi akımlar ‘ın ilk 8 başlığını vermiştik.İşte devamı:

9)EKSPRESYONİZM

  • 20.yüzyılın başlarında Almanya’da VAN GOGH tarafından “Empresyonizm”e tepki olarak doğdu.
  • Anlamı ‘dışavurumculuk’tur.
  • Eserlerini içlerindeki isyanın aktarmak için kullandılar.
  • Ruhun; acıları,içinde yaşadığı bunalımlar bu akımın konuları olmuştur.
  • Gerçekleri nesnel olarak ifade etmezler.Önemli olan sanatçının gördüklerine kendi yorumunu katmasıdır.
  • Dış dünyaya kendilerini kapattıkları için “Sanat,sanat içindir.”anlayışı esastır.

TEMSİLCİLERİ

James JoyceFranz KafkaA.Strindberg
T.S.EliotEugene O’neil

10)KÜBİZM

  • 20.yüzyılda Fransa’da Picasso ve Braque tarafından kuruldu.
  • Kendinden önceki ‘edebi akımlar’a tepki olarak doğmuştur.
  • Sanatçı sadece gördüklerini değil görünenin ötesinde yaşanılan ve hissedilenleri de aktarmalıdır.
  • İnsan tek yönlü değildir.Eğer bir şeyler yaparken diğer yandan zihninde bir düşüncede olup kalbinde de farklı duygular oluyorsa bu çok yönlülüğü sanatçı eserine yansıtmalıdır.
  • Dış dünyanın insanda bıraktığı izlenim değerlidir.
  • Şiirde noktalama işaretlerini kullanmazlar.
  • İlk başta sadece resim ve heykel sanatlarında geçerliydi bu edebi akım ancak sonra edebiyatta da kullanılmaya başlandı.

TEMSİLCİLERİ

Max JacopApollinairePicasso

11)FÜTÜRİZM(GELECEKÇİLİK)

  • 20.yüzyılın başında İtalyan şair Marinetti tarafından kurulmuştur.
  • Yaşamdaki değişimin edebiyata yansımasıdır.
  • Bu edebi akım sanatçıları makineleşme isteklerini sık sık dile getirirler.Hayal ettikleri gelecek ancak makinelerle inşa edilebilir.
  • Geçmişe, kültürel birikimlere karşıdırlar.Daima yenilik arzusundadırlar.
  • Ölçü,uyak gibi nazım biçimlerini reddetmişlerdir.Serbest nazmı kullanmışlardır
  • Türk Edebiyatındaki en önemli temsilcimiz Nazım Hikmet’tir. 

TEMSİLCİLERİ

MarinettiMayakovskiNazım Hikmet

12)DADAİZM

  • 20.yüzyılda Tristan Tzara tarafından İsviçre’de kuruldu.
  • Bütün ‘edebi akımlar ‘a karşı çıkmışlardır.
  • 1.Dünya Savaşı’nın yıkıcı etkilerini azaltmak için oluşturulan bir edebi akımdır.
  • Kuralsızlığı,kural edinmişlerdir.
  • ‘Mutlak doğru’ diye bir şey yoktur diyerek her şeye kuşkuyla yaklaşmışlardır.
  • Rastgele oluşturdukları kelimelerle şiirler yazdılar.
  • Üslupları umursamaz ve alaycıdır.

TEMSİLCİLERİ

Tristan TzaraLuis AragonPaul Eluard

13)SÜRREALİZM(GERÇEKÜSTÜCÜLÜK)

  • 20.yüzyılda Andre Breton tarafından Fransa’da kuruldu.
  • Freud’un bilinçaltı ile ilgili görüşlerini esas alırlar.
  • Bilinçaltı insanoğlunun tek gerçeğidir.
  • Eserleri oluştururken çağrışımlardan,imgelerden ve rüyalardan faydalanılmıştır.
  • Bu edebi akım,geleneksel kuralları bir tarafa bırakıp sanatçının içinden geldiği gibi davranması gerektiğini savunur.
  • Özellikle şiirde etkilidir.Noktalama işareti kullanılmaz.
  • Türk edebiyatında İkinci Yeniciler bu akımdan etkilenmişlerdir. 

TEMSİLCİLERİ

Andre BretonPaul Eluard
Luis AragonJ.Prevert

14)EGZİSTANSİYALİZM(VAROLUŞÇULUK)

  • 20.yüzyılda Jean Paul Sartre tarafından Fransa’da kuruldu.
  • 2.Dünya Savaşı sonrası toplumda oluşan bunalımın bir yansımasıdır.O yüzden karamsar bir hava hakimdir.
  • Varoluş hayatın temelidir ve insan bu varoluş mücadelesini verebilecek güçtedir.
  • Sanatçı etrafını gözlemlemeli toplums rehberlik etmelidir.
  • “Sanat,toplum içindir.”anlayışı hakimdir.
  • Felsefe edebiyatla iç içe geçmiştir.
  • Dil süsten, edebi sanattan uzaktır.Yalın ve sade bir dil kullanılır.
  • Eserlerde belli bir karakter profili yoktur.

TEMSİLCİLERİ

Jan Pol SatreEugene İonescoSimone De Beauvoir
Franz KafkaAndre Malraux
Albert CamusSamuel Beckett

15)POSTMODERN

  • Bu akım bir topluluk oluşturma fikrinden ziyade bireyselliğe önem verir.Somutla soyut iç içedir.
  • Modernizmi sorgularlar.
  • Gerçekleşmesi mümkün olaylarla mümkün olmayanlar iç içedir.(Masalsı ögelerde yer alabilir.)
  • Zaman ve mekan net değildir.
  • Asıl gerçekliğe ulaşmak mümkün değildir.Bu yüzden gerçek konulardan çok kurmaca olaylar anlatılır.
  • Belirgin sonlar verilmez.Okuyucunun kendi yorumuyla tamamlanması istenir.
  • Karamsarlıktan uzak bir üslup vardır.Hayatın negatif yönlerine alaycı bir tavır takınırlar.

TEMSİLCİLERİ

James JoyceMax FrischAlain R.GrilletAlbert Camus
Vrignia WolfFranz KafkaOctavia PazUmberto Eco

BUNLARI DA SEVEBİLİRSİNİZ

Yorum Yok

Yorum Bırak