Ders Notları

ANLATIM TEKNİĞİ

Anlatım tekniği; romanda ve hikayede sıkça karşımıza çıkar.İyi bir okuyucu iseniz okuyup etkilendiğiniz yazarların kullandıkları teknikleri bilmek eserleri daha iyi yorumlamanızı sağlar.Eğer bir yazar olmak istiyorsanız romanınızda ya da hikayenizde hangi teknikleri kullanacağınızı öncesinde belirlemek eserinizi daha rahat ve etkili oluşturmanızı sağlayacaktır.

ANLATIM TEKNİKLERİ/ANLATIM TÜRLERİ

1)GÖSTERME(SAHNELEME)TEKNİĞİ

Bu ‘anlatım tekniği’ nde yazar kendini soyutlar;araya girmez;müdahale etmez.Kahraman,okuyucuyla yalnız kalır;yaşadıklarını ve hissettiklerini kendisi anlatır.Bizler her şeyi kahramanın anlattığı kadarıyla öğreniriz.

2)GERİYE DÖNÜŞ TEKNİĞİ

BABAMI BEKLERKEN VE SAFRAN MUTFAĞINDA AŞK kitaplarını yorumlarken,romanların bu teknik üzerine kurulu olduğundan bahsetmiştik.Geriye dönüş tekniği;yazarın sık sık geçmişe dönüp okuyucuyu geçmiş yaşantılar hakkında bilgilendirmesidir.Yazar geçmişle bugün arasında bir köprü kurar okuyucuya.

3)TASVİR(BETİMLEME)TEKNİĞİ

Yazar okuyucunun zihninde resim çizmek ister.Manzaranın görüntüsünü,karakterin giyimini,fiziksel özelliklerini,bir odaya girildiğinde duvardaki tabloyu,masadaki dağınıklığı okuyucuyu oradaymış gibi hayal etsin der.Sıklıkla kullanılan anlatım tekniğidir.Bazı romanlarda aşırı betimlemeler olayın akışını kesip hikayeyi sıkıcı hale getirir.Bu yüzden yerinde ve kararında kullanılması gereken bir tekniktir.

4)İÇ MONOLOG(KONUŞMA) TEKNİĞİ

Kahramanın kendi kendine konuşmasıdır.Yazar bu sürede bir müddet aradan çekilir.Ve kahramanın zihninde olan konuşmaları okuyucunun görmesini ister.‘Ben’ diliyle anlatılır.İç Diyalog la çok karıştırılan bir ‘anlatım tekniği’ dir.

İç diyalogla iç monolog arasındaki fark

İç Diyalog;adı üstünde karşılıklı bir konuşma vardır.Ancak bu konuşmayı kahraman zihninde “başkalarıyla” yapar,iç monolog da ise bunu “kendisiyle” yapar.

Birer örnekle daha iyi açıklamaya çalışalım:

“Gelmemelisin yanıma.Bunca insanın sorularıyla baş edemem ben.Hala ne diye yüzüme öyle bakıyorsun ki?Ya her şey bu sefer daha kötü olursa?N’apacağız,nasıl başa çıkacağız bunca sorularla?”Kahraman,karşısındaki kişiyle sessizce otur urken tüm bu konuşmayı zihninde yapıyor.- İç Diyalog
“Biliyorum,bir gün bu keder benim sonum olacak.Kız çocuklarının kaderi anneleri gibi olurmuş derlerdi hep.Ah ne vardı anamın lanetli yazgısını almasaydım!”
Kahraman burada kendi kendine dertleşiyor zihninde. – İç Monolog

5)BİLİNÇ AKIŞI TEKNİĞİ

Yazarın kahramanın zihnini tamamen serbest bıraktığı bir ‘anlatım tekniği’ dir .Karmaşık kelimeler,sırası belirlenmeden olduğu gibi peş peşe verilir.Yazar kahramana,“zihnindekileri böyle anlamaz kimse,cümlelerini derli toplu hale getir öyle sun okuyucuya” demez.İç monolog ile ayrılan en önemli tarafı da budur;kahramanın; zihnindeki o karmaşayı olduğu gibi yansıtmasını izin verir.

“Yine tek başıma kaldım.Bu masayı kim toplayacak şimdi?Zeliha da amma patavatsızlık etti bugün.Zaten oldum olası tutamazdı çenesini.Küçüklüğümde beri sevemedim bir türlü.Gerçi kimseyi sevemedim ben.İnsanların yapmacık halleri yok mu,katlanamıyorum.Al işte fırtına çıktı yine.Günlerdir ne böyle?Boğuluyor gibiyim…Uzaklaşsam diyorum,hem iyi gelir hastalığıma da.Bir kaç gün yapabilsem keşke.”

Bilinç Akışı ile İç Monolog arasında fark

‘İç monolog’ da karakterin kendi kendisiyle yaptığı konuşmaya bakarak okuyucunun,kişinin ruh halini düşüncelerini analiz etmesi kolaydır.Ancak ‘Bilinç Akışı’nda ise okuyucu karşısında karmaşık ruh halinde bir karakter bulur.Kahraman düşünceler arasında kaybolmuş haldedir

Bu anlatım tekniği daha çok postmodern anlayışta uygulanır.Ve edebiyatımızda en başarılı örneklerini veren de Oğuz Atay‘dır.

6)DİYALOG TEKNİĞİ

Kahramanların birbirleriyle yaptıkları konuşmaları içerir.Orhan Kemal “Bereketler Topraklar Üzerinde” kitabı bu ‘anlatım tekniği’ nin başarılı bir örneğidir.Karakterleri yöresel ağzıyla sade bir şekilde konuşturmayı başarmış,eserin akıcı bir şekilde ilerlemesini sağlamıştır.

7)ÖZETLEME TEKNİĞİ

Anlatıcının okuyucuyu bilgilendirmek amacıyla durumla/ kişilerle ilgili bilgiler vermesidir.Bu yüzden anlatıcının varlığının en çok hissedildiği ‘anlatım teknikleri’ nden biridir.
Modern romanda pek karşımıza çıkmaz.Özellikle roman türünün kendisini yeni yeni gösterdiği Türk edebiyatında yazar okuyucuyu sürekli bilgilendirmek ve karakterlerle ilgili kısa bilgiler vermek amacıyla sıklıkla bu tekniğe başvurmuştur.

8)İÇ ÇÖZÜMLEME TEKNİĞİ

Yazarın; kahramanın duygularını ve düşüncelerini okuyucuya anlatmak isteği bir tekniktir.Yazar ilahi bir bakış açısıyla karakterinin zihninde olanları,içinde yaşadığı fırtınaları,bunalımları ortaya döker.Okuyucunun kahramanın karakterini daha iyi analiz edebilmesini ister.

“Yağmurlu havalar onda depresif bir hava oluştururdu hep.Bunun sebebi annesini bu havada toprağa gömmüş olmasıydı şüphesiz.Ama o bunu kimseye anlatmamış,kendine bile itiraf etmekten kaçınmıştı.Çocukluk tramvalarını unutabilmek için bu yeni hayata başlamamış mıydı zaten?”

BUNLARI DA SEVEBİLİRSİNİZ

Yorum Yok

Yorum Bırak